Πίτσου Χαρίκλεια: ΠΕ60, Προωθήτρια Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων στην Περιφερειακή Διεύθυνση Π/θμιας και Δ/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας
Τι είναι οι Επισκέψεις Μελέτης;
Η ανάπτυξη πολιτικών καθώς και η ενθάρρυνση και υποστήριξη συνεργασιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη δια βίου μάθηση, αποτελεί κύριο σκοπό του προγράμματος των Επισκέψεων Μελέτης ιδίως στο πλαίσιο της διαδικασίας της Λισσαβόνας και του Προγράμματος Εργασίας Εκπαίδευση και Κατάρτιση, καθώς και των διαδικασιών της Μπολόνια και της Κοπεγχάγης και των μεταγενέστερων διαδικασιών.
Μια Επίσκεψη Μελέτης συνίσταται κατά κανόνα σε μια σύντομη επίσκεψη διάρκειας τριών έως πέντε ημερών σε άλλη συμμετέχουσα χώρα, από μια μικρή ομάδα (10-15 ατόμων), οι οποίοι έχουν σημαντικές εκπαιδευτικές αρμοδιότητες σε τοπικό-περιφερειακό-εθνικό επίπεδο. Διοργανώνονται από τοπικές ή περιφερειακές αρχές υπό το συντονισμό της Εθνικής Μονάδας σε εθνικό επίπεδο και του Cedefop εκ μέρους της Επιτροπής σε ευρωπαϊκό.
Οι Επισκέψεις Μελέτης παρέχουν ένα βήμα για διάλογο πάνω σε θέματα ευρωπαϊκών και εθνικών προτεραιοτήτων που αποτελούν κοινό τόπο ενδιαφέροντος, συμβάλλοντας στην ανταλλαγή ιδεών και πρακτικών καθώς και στην προώθηση της ποιότητας και της διαφάνειας της εκπαίδευσης και των συστημάτων κατάρτισης των συμμετεχουσών χωρών.
Τα θέματα των Επισκέψεων Μελέτης αφορούν είτε τη γενική εκπαίδευση, είτε την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, είτε την δια βίου μάθηση. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια των Επισκέψεων Μελέτης, οι συμμετέχοντες έχουν την ευκαιρία να πραγματοποιήσουν επαγγελματικές επαφές που θα μπορούν να αξιοποιήσουν για την ανάπτυξη νέων σχεδίων και τη δημιουργία δικτύων. (Για περισσότερες πληροφορίεςhttp://www.iky.gr/IKY/portal/gr/default/CMSGRWindow?action=2&uri=/gr/socrates/orizontio.html). Για το δεύτερο κύκλο αιτήσεων, η διαδικασία είναι ανοιχτή από την 23η Ιουλίου 2012 έως την 12η Οκτωβρίου 2012 (για επισκέψεις που πρόκειται να πραγματοποιηθούν από 1/3/2013 έως 30/6/2013).
Tα πεπραγμένα σε μια Επίσκεψη Μελέτης
Στα πλαίσια του εν λόγω προγράμματος, η κ. Πίτσου Χαρίκλεια ΠΕ60, Προωθήτρια των Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων στην Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας, έλαβε μέρος στην ακόλουθη επίσκεψη μελέτης: Innovative Leadership and Teacher Training in Autonomous Schools, Καινοτόμος Ηγεσία και Εκπαίδευση Εκπαιδευτικών σε Αυτόνομα Σχολεία, που υλοποιήθηκε στο Ανόβερο της Γερμανίας, από 21/5/2012 μέχρι 25/5/2012.
Μέσω των δραστηριοτήτων που υλοποιήθηκαν, οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να αποκομίσουν ευρεία αντίληψη του εκπαιδευτικού συστήματος της Κάτω Σαξονίας και να αντιληφθούν πως μπορεί να πραγματοποιηθεί η καινοτόμος ηγεσία και η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών σε αυτόνομα σχολεία. Οι συμμετέχοντες παρουσίασαν τα εκπαιδευτικά συστήματα των χωρών τους και στη συνέχεια είχαν την ευκαιρία να διαπιστώσουν ότι οι προβληματισμοί, οι ανησυχίες και τα θέματα που τους απασχολούν ευρέως για τις σχολικές τους μονάδες ταυτίζονται σε μεγάλο βαθμό. Παρακάτω αναφέρονται περιληπτικά οι δραστηριότητες του προγράμματος καθώς και κάποιες διαπιστώσεις.
Πραγματοποιήθηκαν ενδιαφέροντα σεμινάρια στα οποία οι εισηγητές, (εκπρόσωποι κυβερνητικών, τοπικών και εκπαιδευτικών φορέων) με τη χρήση τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνίας, αναφέρθηκαν στο ρόλο της κυβέρνησης της Κάτω Σαξονίας στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις και ξεναγήσεις στο Δημαρχείο της πόλης, στο Υπουργείο Παιδείας, σε ένα νηπιαγωγείο, ένα δημοτικό σχολείο, ένα γυμνάσιο και δύο επαγγελματικά σχολεία. Κατά τη διάρκεια των επισκέψεων και ξεναγήσεων οι εκπρόσωποι των τοπικών και εκπαιδευτικών αρχών ανέλυσαν το εκπαιδευτικό σύστημα της Κάτω Σαξονίας, το ρόλο της κοινότητας για τα αυτόνομα σχολεία, τον τρόπο εφαρμογής της καινοτόμου ηγεσίας, της εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης και της εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών σε αυτόνομα σχολεία, τη διαδικασία να σκέφτεσαι παγκόσμια και να δρας τοπικά, να συστήνεις εκπαιδευτικούς οργανισμούς μέσω εκπαιδευτικών δικτύων, να δημιουργείς περιστάσεις και προοπτικές για την εκπαίδευση των εκπαιδευτικών, ώστε όλα να συγκλίνουν στην ποιοτική αναβάθμιση της εκπαίδευσης προς όφελος όλων των εμπλεκόμενων. Επιπρόσθετα, κατά τη διάρκεια των επισκέψεων και ξεναγήσεων, οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να ανταλλάξουν απόψεις με τους ιθύνοντες, τους Διευθυντές, και το εκπαιδευτικό προσωπικό. Επιπλέον, έγινε ξενάγηση στο ιστορικό κέντρο της πόλης του Ανόβερου, καθώς και της πόλης του Hamelin.
Μέσα από τις επισκέψεις, τις ξεναγήσεις και τις παρουσιάσεις προέκυψε ότι όλο και περισσότερα σχολεία σε Ευρωπαϊκό επίπεδο αποκτούν ή επιθυμούν να αποκτήσουν αυτονομία από τις εθνικές και τοπικές εκπαιδευτικές αρχές στις οποίες υπάγονται. Η αυτονομία όμως των σχολικών μονάδων απαιτεί μεγαλύτερο βαθμό υπευθυνότητας, τόσο από την πλευρά του διευθυντή του σχολείου, όσο και του προσωπικού. Ο διευθυντής μιας αυτόνομης σχολικής μονάδας δε μπορεί να δρα αποκομμένα και μοναχικά. Για να επιτύχει τα μέγιστα οφέλη για το ανθρώπινο δυναμικό του και τη δημιουργία ενός συνεργατικού κλίματος ανάμεσα στο προσωπικό, στους μαθητές, στους γονείς και στην ευρύτερη κοινωνία, δε μπορεί παρά να δρα συλλογικά, επιδιώκοντας τη δημιουργία ισχυρών δικτύων σε επίπεδο ενδοσχολικό, αλλά και εξωσχολικό. Παραδείγματα καλής πρακτικής που αφορούν στη δημιουργία δικτύων, αποτελούν οι στενές συνεργασίες που έχουν τα επαγγελματικά σχολεία με μεγάλες εταιρείες, με σκοπό να υπάρχει σύνδεση μεταξύ εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας, όπως και η εύρεση χρηματοδότησης από εξωσχολικούς παράγοντες για τη βελτίωση της ποιότητας της σχολικής ζωής.
Μέσα από τις πενθήμερες ζυμώσεις που είχαν οι συμμετέχοντες, κατέληξαν ότι ένας επιτυχημένος διευθυντής σχολείου θα πρέπει να καλύπτει τις πτυχές και της ηγεσίας (leadership) και της διεύθυνσης (management). Οι αυτόνομες σχολικές μονάδες απαιτούν έναν διευθυντή που θα έχει ηγετικό, διαχειριστικό αλλά και παιδαγωγικό ρόλο. Απαιτούν ένα διευθυντή που θα λειτουργεί ως:
- Εμπνευστής καινοτόμων δράσεων και αλλαγών,
- Ρυθμιστής της εύρυθμης σχολικής ζωής,
- Κινητήρια δύναμη της επιμόρφωσης του προσωπικού του,
- Υπέρμαχος της δίκαιας και εποικοδομητικής εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης της σχολικής του μονάδας,
- Συνεργατική γέφυρα ανάμεσα σε δίκτυα και φορείς που συμβάλλουν στο μετασχηματισμό του σχολείου σε μια πολιτισμική κοινότητα, που θα αποτελείται από ενεργούς πολίτες, ικανούς να ανταπεξέλθουν στις προκλήσεις σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο. Στις προκλήσεις του σήμερα με τη ματιά στο αύριο.
Γιατί να συμμετάσχει κάποιος σε μια Επίσκεψη Μελέτης;
Τα οφέλη και οι εμπειρίες που αποκομίζει κάποιος από μια Επίσκεψη Μελέτης πιθανόν να είναι αδύνατον να αποτυπωθούν σε λίγες γραμμές και από τον πιο δεινό συγγραφέα, γιατί η ανάπτυξη διαπροσωπικών σχέσεων με στελέχη της εκπαίδευσης από Ευρωπαϊκές χώρες, οι γνώσεις που αποκτούνται αλλά και τα εσωτερικά κίνητρα που αναπτύσσονται σε όλη τη διάρκεια της επίσκεψης μελέτης αποτελούν μια ιδιαίτερη εμπειρία στην επαγγελματική ανάπτυξη των εμπλεκόμενων. Τα προαναφερόμενα αποτελούν το σημαντικότερο λόγο που αξίζει κάποιος να υποβάλλει αίτηση για συμμετοχή σε μια Επίσκεψη Μελέτης.
